Media Statement by President Ferdinand R. Marcos Jr. During his Visit to General Santos City National High School

Good afternoon.

Nandito ngayon tayo sa General Santos High School at tinitingnan natin lahat ng naging damage dito sa eskuwelahan para malaman natin. Napuntahan na natin ‘yung ospital.

Napuntahan natin kung saan nagdi-distribute nung AICS — 4,000 yata ‘yung nandoon at dalawang eskuwelahan. Ito at saka isa roon, malapit lang dito. Tinitingnan kung ano ba ‘yung mga damage.

Sa ngayon, mayroong obvious na makita na mga sira. Pero kailangan pa rin natin tiyakin na safe. Kaya’t ‘yung mga engineer ay papasok na para i-assess kung ano ba ‘yung parte ng building na puwede pang gamitin, ano ‘yung hindi na talaga puwede, kailangan pabagsakin ‘yung buong building. Mabigyan tayo ng impormasyon tungkol diyan.

Sa mga tulong na ibinibigay natin, magbibigay tayo sa… Nabigyan ko si Mayor ng 100 milyong piso from the LGSF para maayos ‘yung kanilang city hall, ‘yung sa General Santos City Hall.

At lahat ng pamilya na mayroon silang casualty, nabiktima, nasawi ay magbibigay tayo ng tigfi-50,000 para sa kanila, para tulong doon sa kanilang naging – malapit sa kanila na namatay.

DBM naman ay magbibigay ng pondo, mula na naman sa LGSF, para sa imprastruktura sa Sarangani Province at saka sa South Cot. At mayroon ding damage doon. Pero dito talaga ang pinaka — Sarangani is really the hardest hit.

Ang report sa akin doon sa power supply ay we are

up to 85% back to full performance. Mayroon pa tayong mga hinihintay.

Mayroon pa kasing mga area – dalawa, tatlong area na hanggang ngayon hindi nila mapasok, hindi nila maayos

ang mga distribution at pati planta. May plantang that had to – two plants had to stop operation.

Hindi nga nila mapasok sa ngayon dahil barado pa ‘yung kalsada. Either nasira ‘yung kalsada o nagka-landslide.

Kaya hindi makapasok pa ‘yung ating mga vehicles.

Those areas naman na hindi kayang pasukin ng mga sasakyan para sa mga engineer natin, para sa mga magbubuo ulit ng mga sistema natin, ay ‘yung relief goods nakapag-deliver na tayo, nag-helicopter na tayo.

Places like Glan na hanggang ngayon walang road passages.

Pero nag-report sa akin ang AFP na nakapag-deliver sila ng pagkain, nakapag-deliver sila ng gamot, at kung ano ‘yung lagi nating binibigay na pangangailangan sa mga tinamaan nitong sakuna na ito.

Pati ‘yung kausap ko ‘yung mga teacher, at sinabi ko sa kanila, alalahanin nila na traumatizing itong experience para sa mga estudyante, para sa mga bata.

So, bantayan din nila. We have a program sa DOH na tutulong sa mental health ng mga bata na dumaan sa ganitong klaseng experience.

Kasi kung minsan hindi nagsasabi ‘yung bata. Kailangan, sabi ko, bantayan ninyo nang mabuti. ‘Pag may nakita kayo na nangangailangan ng tulong, puwede naman kami tumulong sa DOH.

Iyong mga teacher mismo ang gagawin nila, mayroon silang training after this. Magte-training sila para diyan precisely para to – para makausap and provide a little therapy sa ating mga estudyante. That is one of the main concerns. Kung minsan hindi masyadong napapag-usapan ‘yan.

The communication is back. Kumpleto na naman ulit ‘yung communication.

Ang inaayos pa ngayon ay ‘yung water supply. Medyo nabitin ang water supply at ang problema ay nag-aalangan ang mga supplier baka wala nang makapasok na resupply.

So dinadahan-dahan nila ‘yung pagbenta. So, we are assuring them, huwag nilang alalahanin ‘yun dahil pagka nagkaubusan ng supply ay magdadala kami ng panibago.

So we are continuing to help work together with the local government. The congresswoman is here. Nandito ‘yung mga barangay chairman.

We are continuing to work with them closely to make sure that all the needs, ‘yung immediate needs ng mga naging biktima ay matulungan natin kaagad.

Even kahit ‘yung mga walang trabaho ngayon, doon sa nakita natin… [wind blows strongly] [Baka masama tayo sa casualty rate.]

Doon sa ano… Iyong mga nakita natin, also the teachers, nasabi ko sa kanila at saka sa lahat ng mga iba, mag-report sila ‘yung mga bahay nila, ‘yung mga personal homes nila. Kung kailangan nila ng tulong, NHA – papasok ang NHA para tulungan sila.

Doon sa dati – ‘yung isang pinuntahan naming school kung saan nagdi-distribute ng tulong, pati ‘yung mga out-of-work ngayon dahil nagsara ang mga tindahan, hindi sila nagtatrabaho and no work, no pay ‘yan. Kaya mayroon din silang kaunting tulong na tinatanggap mula sa DSWD at saka siyempre ‘yung TUPAD sa DOLE and AICS na ating tulong for all our citizens in crises situations.

So, patuloy lang ang ating ginagawa. We are still trying to assess the buildings that have been damaged. What is the nature of the damage? What do we need to do to put them back into service? Whatever. Iyan ang ating unang ginagawa.

Of course, the original – the first step was always mag-provide ng relief goods, mag-provide ng healthcare, at saka evacuation.

Now, we are also working very quickly – open lahat nung mga daanan para kahit saan makapasok na ‘yung mga sasakyan natin. Magdala ng tulong, mag-ayos ng mga electricity, ng mga water system, at basta mabilis na ang ating – mabilis na ang pagdala ng serbisyo dito.

So, that’s the situation right now. And we hope we will not feel any more aftershocks and we can continue to work to bring whatever the needs are of those who were victimized by this earthquake.

Okay? Thank you.

— END —